Apotheekzorg bij astma

Informatie

De Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) definieert astma bronchiale als ‘een chronische inflammatoire aandoening van de centrale en perifere luchtwegen’. Typerend voor astma zijn de aanvallen van kortademigheid die het gevolg zijn van luchtwegobstructie.

De luchtwegobstructie is reversibel en tussen de aanvallen door is de longfunctie meestal normaal. De aandoening komt vaak voor en kan zich op alle leeftijden voor het eerst openbaren. De ernst van de aandoening varieert van licht tot zeer ernstig. Wereldwijd – en vooral in westerse landen – neemt het aantal astmapatiënten toe.

In deze cursus maakt u kennis met de epidemiologie, de diagnostiek en de behandeling van astma. De meest recente richtlijnen zijn hierbij het uitgangspunt. Jaarlijks brengt GINA (Global Initiative for Asthma; www.ginasthma.com) een update van de richtlijn voor astma uit: Pocket guide for asthma management and prevention. In de herziene GINA-richtlijnen zijn belangrijke wijzigingen doorgevoerd ten opzichte van de vorige versies uit 2018. De NHG-Standaard Astma bij Volwassenen is in juli 2020 geactualiseerd en wordt uitgebreid besproken.

Ondanks alle richtlijnen blijken in de praktijk de behandeldoelen in veel gevallen niet te worden gehaald. We zullen daarom ook kort stilstaan bij inhalatietechniek, therapietrouw en zelfmanagement. In deze cursus krijgt u een aantal handvatten aangereikt waardoor u in de apotheek de begeleiding van astmapatiënten kunt optimaliseren.

De cursus is geschikt gemaakt voor de farmaceutisch consulent door M. Vermeulen, farmaceutisch consulent.

Leerdoelen

Na afloop van deze cursus:

  • weet u welke factoren een rol spelen bij het ontstaan van astma
  • kunt u de huidige richtlijnen voor de behandeling van astma in de praktijk toepassen
  • weet u hoe de diagnose astma wordt gesteld
  • kent u de eigenschappen van de astma-geneesmiddelen
  • weet u welke inhalatievormen mogelijk zijn
  • kunt u therapietrouw bij deze groep verbeteren
  • kunt u patiënten advies geven over hun medicijngebruik
  • kunt u effectief samenwerken met huisartsen en (wijk)verpleegkundigen

Docent

  • drs. M.D. Vijverberg-Vermaas
    Marjolijn Vijverberg heeft Farmacie gestudeerd in Utrecht en is in 1992 afgestudeerd als apotheker. Ze is twaalf jaar werkzaam geweest als openbaar apotheker. Daarnaast was zij gedurende vijf jaar secretaris en lid van het dagelijks bestuur van het KNMP Departement Utrecht. Sinds enkele jaren is zij vanuit haar eigen bedrijf FarmAparte werkzaam als auteur van schriftelijke geaccrediteerde nascholingen voor apothekers en apothekersassistenten. Daarnaast schrijft ze voor diverse medisch farmaceutische uitgevers teksten op het gebied van voorlichting over medische aandoeningen en geneesmiddelen.

Reviewer

  • dr. M.L. Manson

    Martijn Manson is apotheker en werkzaam als universitair docent voor het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR) aan de Universiteit Leiden.

    Sinds het behalen van zijn master Farmacie in 2010 aan de Universiteit Utrecht is hij actief in het astmaveld. In 2015 promoveerde hij op de farmacologie van potentiële nieuwe luchtwegverwijders aan het Karolinska Instituut (Zweden), waarna hij een postdoc uitvoerde naar de moleculaire interacties tussen glucocorticoïden en β2-agonisten. Sinds 2017 is hij betrokken bij de nieuwe master opleiding Farmacie in Leiden, hetgeen een samenwerking is van het LUMC en het LACDR. In deze rol is hij verantwoordelijk voor de onderzoeksprojecten en het longonderwijs binnen de opleiding. Tevens is hij actief binnen de SIG Long van de KNMP.