Optimale farmacotherapie bij de ziekte van Parkinson

Informatie

De ziekte van Parkinson is na de ziekte van Alzheimer de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoening. Het risico op de ziekte van Parkinson neemt toe met de leeftijd. 
Er zijn in Nederland ongeveer 50.000 Parkinsonpatiënten, ongeveer 0,3% van de bevolking. 10% van hen is jonger dan 50. De grootste groep bestaat uit 60-plussers. 

De aandoening ontwikkelt zich vooral op oudere leeftijd en de prevalentie zal door de vergrijzing flink gaan toenemen. 
De ziekte van Parkinson is een complexe en voor veel patiënten een invaliderende aandoening. Het beloop is langzaam-progressief, wat betekent dat al bestaande symptomen geleidelijk in ernst toenemen en dat zich in de loop van de tijd nieuwe ziektemanifestaties kunnen voordoen.
 
Parkinsonisme is de verzamelterm voor de symptomen die mensen met de ziekte van Parkinson kunnen hebben. 

De ziekte van Parkinson heeft als belangrijkste kenmerken: 

  • rusttremor (afnemend bij actie) 
  • rigiditeit (verhoogde spiertonus, niet snelheidsafhankelijk)
  • hypo/bradykinesie (met afnemende amplitude bewegingsuitslagen) 
     

Veel patiënten lijden daarnaast aan cognitieve stoornissen, spraakstoornissen, autonome disfuncties, slaapstoornissen en neuropsychiatrische stoornissen (vooral stemmingsstoornissen en hallucinaties). 
Tot op heden is er geen neuroprotectieve therapie beschikbaar. Wel is het mogelijk om de symptomen te bestrijden, zowel met farmacotherapie als met andere vormen van behandeling (fysiotherapie, ergotherapie, logopedie). 
De medicamenteuze behandeling kent de nodige beperkingen, omdat er vaak sprake is van uitgebreide comorbiditeit.

In deze cursus wordt uw kennis van de epidemiologie, de pathofysiologie, diagnostiek en de behandeling van de ziekte van Parkinson opgefrist en aangevuld met de nieuwste informatie. Uitgangspunt daarbij is de Multidisciplinaire richtlijn Parkinson uit 2020. 

Leerdoelen

Na afloop van deze cursus:

  • kent u het belang van regelmatige medicatiecontrole van parkinsonpatiënten om problemen gerelateerd aan medicatie op te sporen 
  • kunt u de farmacotherapie in overleg met de behandelend arts optimaliseren
  • kent u in grote lijnen de ontstaanshypothesen m.b.t. de ziekte van Parkinson
  • herkent u de symptomen van de ziekte van Parkinson bij een patiënt met deze ziekte
  • kent u de achtergrond van de bij de ziekte van Parkinson gebruikte medicatie
  • kunt u patiënten uitleggen waarom de werking van levodopa op den duur afneemt
  • bent u bekend met het behandelplan m.b.t. de ziekte van Parkinson 
  • kunt u met het apotheekteam een beleid opstellen waarbij extra aandacht wordt besteed aan patiënten met de ziekte van Parkinson
  • kunt u voorlichting geven aan verzorgenden van patiënten met de Ziekte van Parkinson over een optimale medicatie-inname
     

Docent

  • drs. C.M. de Leeuw

    Marc de Leeuw (1981) studeerde farmacie aan de Universiteit Utrecht. Hij behaalde het apothekersdiploma in 2005. Hij werkte na zijn afstuderen enkele jaren in verschillende openbare apotheken, waarna hij aan de slag ging als apotheker/redacteur bij het Pharmaceutisch Weekblad. Daarna werkte hij bij het Geneesmiddel Informatie Centrum (GIC) aan het opstellen van doseringsadviezen voor specifieke patiëntenpopulaties zoals dialysepatiënten, patiënten met morbide obesitas en patiënten die bariatrische chirurgie hebben ondergaan. Naast zijn werk bij het GIC specialiseerde hij zich in het schrijven van nascholingen en (medische) artikelen. Sinds juni 2019 richt hij zich volledig op het schrijven van nascholingen en (medische) artikelen als freelance medisch redacteur.

Reviewer

  • S. ten Holter Msc

    Susanne ten Holter heeft de studie geneeskunde afgerond aan de Universiteit Utrecht in 2010. Daarna is zich gaan specialiseren tot neuroloog in HMC Den Haag. Susanne werkt als neuroloog bij Parkinson en Bewegingsstoornissen Expertisecentrum Radboud UMC, Nijmegen.